AI en automatisering lopen achter – werknemers verliezen daardoor een werkdag per week.

Frends lanceert State of Integration & AI 2026, een nieuw Europees benchmarkrapport dat aantoont dat kenniswerkers wekelijks het equivalent van een werkdag verliezen aan handmatige taken. Dit kost een gemiddeld bedrijf met 1.000 werknemers ongeveer € 10,7 miljoen per jaar. Het rapport, gebaseerd op onderzoek van Sapio Research in zes Europese landen, laat ook zien dat slechts 26 procent van de AI-projecten meetbare zakelijke waarde oplevert. Dit wijst op een groeiende kloof tussen AI-ambities en de operationele capaciteiten die nodig zijn om daadwerkelijke resultaten te behalen.

Gebaseerd op een enquête onder 611 IT- en zakelijke besluitvormers In Duitsland, Finland, Zweden, Noorwegen, Denemarken en Nederland blijkt uit het rapport 'State of Integration & AI 2026' dat een gemiddeld Europees bedrijf met 1.000 werknemers jaarlijks € 10,7 miljoen verliest door handmatig werk. Gemiddeld besteden kenniswerkers 7,6 uur per week aan handmatige taken die geautomatiseerd zouden kunnen worden, wat overeenkomt met 44 volledige werkdagen per jaar.

Tegelijkertijd blijkt uit het rapport dat slechts 26 procent van de AI-projecten een meetbare positieve impact heeft op de resultaten en winstgevendheid. Ondanks de snelle toename van investeringen in AI, hebben de meeste organisaties nog steeds moeite om hun ambities op grote schaal om te zetten in praktische resultaten. 63 procent van de organisaties bevindt zich nog in de onderzoeks- of pilotfase, terwijl slechts 7 procent AI op grote schaal in hun bedrijfsvoering heeft geïmplementeerd.

– AI zal niet leiden tot massale ontslagen zoals velen verwachten. De verandering is subtieler. Wat er in plaats daarvan gebeurt, is dat één persoon nu het werk kan doen waarvoor voorheen meerdere mensen nodig waren. Dit betekent dat bedrijven geen mensen hoeven aan te nemen die ze anders wel nodig zouden hebben gehad. Het effect is te zien in een gebrek aan nieuwe aanwervingen in plaats van regelrechte ontslagen., zegt Asmo Urpilainen, CTO bij Frends.

Integratieproblemen vertragen de ontwikkeling van AI.

Het rapport laat zien dat de grootste uitdaging voor Europese bedrijven is of ze de juiste voorwaarden scheppen om AI in de praktijk te laten werken. Van de organisaties die al AI gebruiken, noemt 36 procent integratieproblemen als een van de grootste obstakels voor verdere vooruitgang, naast tekorten aan gekwalificeerd personeel en beveiligingsproblemen.

Governance staat ook steeds hoger op de agenda. 64 procent van de leiders beschouwt gecentraliseerde governance-instrumenten als cruciaal of zeer belangrijk, maar slechts 12 procent ziet integratie momenteel als een centrale laag voor governance en controle. Volgens het rapport brengt dit duidelijke risico's met zich mee op het gebied van naleving van regelgeving en operationele processen, nu organisaties zich voorbereiden op de EU AI-wetgeving, de AVG en andere wettelijke vereisten.

– Europese datasoevereiniteit is een strategische kwestie geworden voor Europese bedrijven. Als organisaties gevoelige data, beslissingslogica of operationele intelligentie integreren in AI-gestuurde systemen, moeten ze precies weten waar die data zich bevindt. Governance moet een faciliterende factor zijn, geen bureaucratie. Zonder governance is opschaling niet mogelijk, althans niet met behoud van vertrouwen., zegt Moritz E. Behm, professor aan de Fresenius Universiteit München.

Grote verschillen tussen Europese markten

De resultaten op landniveau laten zien dat Europa zich lang niet in hetzelfde tempo ontwikkelt.

Denemarken springt eruit als de meest geavanceerde markt in het onderzoek. Het land loopt voorop wat betreft de mate van volwassenheid van integratiegerichte oplossingen (38%), heeft het hoogste implementatiepercentage van AI in productie (44%) of op grote schaal ingezet, en het hoogste slagingspercentage van AI-projecten (32,6%).

Finland vertoont de duidelijkste "pilotval" in het onderzoek. 45 procent van de organisaties bevindt zich nog in de pilot- of proof-of-conceptfase, terwijl slechts 2 procent AI op grote schaal heeft geïmplementeerd.

Duitsland kent de hoogste handmatige werkdruk in het onderzoek, met werknemers die 8,5 uur per week aan handmatige taken besteden. Duitse organisaties noemen integratiecomplexiteit ook het vaakst als de grootste belemmering voor AI (40%).

Zweden heeft met 43 procent het hoogste percentage organisaties dat tegelijkertijd met AI en integratie werkt, maar het gemiddelde succespercentage voor AI-projecten ligt nog steeds onder het Europese gemiddelde van 21,2 procent.

Nederland rapporteert het laagste aantal uren handarbeid per werknemer (6,6 uur per week), maar ook het laagste succespercentage voor AI-projecten (21 procent) in het onderzoek.

Noorwegen rapporteert de grootste tijdsbesparing door AI en workflowautomatisering, waarbij werknemers gemiddeld 22,3 uur per persoon per jaar besparen dankzij deze technologieën. Tegelijkertijd kent het land het meest gefragmenteerde integratielandschap, met 21 procent van de organisaties die meer dan vijf integratieplatformen gebruiken.

Duidelijke verschillen tussen industrieën

Uit het onderzoek blijkt ook dat er grote verschillen bestaan tussen de verschillende sectoren.

Het bewustzijn van goed bestuur is het sterkst in de energiesector, waar 77 procent van mening is dat gecentraliseerd bestuur cruciaal of zeer belangrijk is, maar de sector mist volledig organisaties waar AI op grote schaal wordt ingezet.

In de maakindustrie vertraagt handarbeid de voortgang nog steeds, met een gemiddelde van 7,3 uur per week besteed aan handmatige taken. Gegevensinvoer en -overdracht worden gezien als een van de grootste knelpunten.

In de publieke sector ligt de tijd die aan handarbeid wordt besteed onder het gemiddelde van 6,5 uur per week, maar 93 procent geeft aan dat handarbeid het risico op menselijke fouten vergroot, wat de directe impact op burgers en publieke diensten onderstreept.

Van AI-ambities naar daadwerkelijke AI-voordelen

Het rapport concludeert dat succes niet langer alleen draait om AI-ambities, maar ook om de vraag of organisaties over de operationele capaciteiten beschikken die nodig zijn om AI in de praktijk te laten werken. Organisaties die een integratiegerichte aanpak hanteren, melden snellere projectoplevering, een beter rendement op hun investeringen in AI en automatisering, en een gemakkelijkere weg naar brede implementatie.

State of Integration & AI 2026 werd in opdracht van Frends en werd onafhankelijk uitgevoerd door Sapio Research in april 2026.

Over Frends

Frends Frend is een Europees iPaaS-bedrijf dat low-code en AI-gestuurde oplossingen biedt voor bedrijfskritische automatisering. Deze oplossingen verbinden cloud-, hybride en on-premises systemen met volledige transparantie en inzicht. Het bedrijf is in 1988 in Finland opgericht en heeft meer dan 6.000 klanten, waaronder marktleiders, gemeenten en publieke organisaties zoals Fazer, Mehiläinen, Haypp Group, Onemed, de stad Helsinki en Eltel. De gebruiksvriendelijkheid, integratiemogelijkheden en API-beheerfuncties van Frend zijn herhaaldelijk erkend door G2 en het Gartner Magic Quadrant voor iPaaS.